Veri günlerinde en pahalı hata: sonucu tahmin etmeye çalışmak
Yüksek etkili veri günlerinde sonucu tahmin etmek yerine, hangi fiyat davranışının işlem alınabilir olduğunu önceden tanımlamak gerekir.
NFP, TÜFE, Fed kararı, PCE veya TCMB gibi verilerde ilk mum likidite toplar, spread açılır ve iki yönlü fitil bırakabilir. Bu nedenle plan; kapanış seviyesi, risk miktarı ve işlem dışı kalma şartını veri öncesinde belirlemelidir.
Birinci adım: veriden önce üç senaryo yaz
Veri açıklanmadan önce üç olasılık yazılır: ana senaryo, ters senaryo ve işlem yok senaryosu.
Ana senaryo mevcut fiyatlamanın devamını, ters senaryo ilk tepkinin geri alınmasını, işlem yok senaryosu ise net kapanış oluşmamasını kapsar.
Plan ölçülebilir olmalı: A seviyesi üzerinde kapanışta long, B seviyesi altında kapanışta short, iki seviye arasında işlem yok.
İkinci adım: ilk tepkiyi değil, teyit mumunu bekle
Veri açıklandığı anda oluşan ilk mum çoğu zaman bilgi değil, likidite mumudur. Spread genişler, emir defteri incelir, fiyat hem alıcıyı hem satıcıyı test eder. Bu yüzden ilk mumla işlem almak çoğu zaman piyasanın en gürültülü anında karar vermektir.
Teyit mumu, fiyatın sadece bir seviyeye dokunması değil, o seviyenin üstünde veya altında kapanış yapmasıdır. Daha güçlü teyit için kapanıştan sonra gelen geri çekilmenin aynı seviyeyi koruması beklenir. Yani kırılım, kapanış ve retest üçlüsü veri günlerinde en temiz karar filtresidir.
Pratik kural: Veri sonrası ilk 5 dakika yön kovalanmaz. Daha kısa vadeli işlem yapanlar bile en azından ilk fitillerin oluşmasını beklemelidir. Eğer fiyat gerçekten güçlü bir yön seçtiyse, ikinci fırsat genellikle gelir; gelmiyorsa o işlem zaten senin planın değildir.
Üçüncü adım: pozisyonu heyecana göre değil stop mesafesine göre ayarla
Veri günlerinde volatilite arttığı için aynı lot büyüklüğü normal güne göre daha fazla risk taşır. Pozisyon boyutu stop mesafesine göre ayarlanmalıdır.
Önce işlem başına kabul edilen kayıp belirlenir, ardından teknik stop mesafesi ölçülür. Stop uzaklaştıkça lot küçülür.
Pozisyon boyutu = kabul edilen risk / stop mesafesi. Yanlış pozisyon boyutu, doğru analizi bile zarara çevirebilir.
Dördüncü adım: işlem günlüğü karar kaliteni ölçer
Veri günü sonrası “haklı çıktım mı?” sorusu yetersizdir. Doğru soru şudur: “Planıma sadık kaldım mı?” Çünkü bazen plansız işlem para kazandırır; ama o kazanç tehlikelidir. Beyne yanlış davranışı ödül gibi öğretir.
Her veri işleminden sonra dört satırlık not yeterlidir: 1) Veri öncesi ana senaryom neydi? 2) İşleme hangi teyitle girdim? 3) Stop ve hedefim işlemden önce belli miydi? 4) Sonuçtan bağımsız olarak plana sadık kaldım mı?
Bu günlük, zamanla hangi veri türünde iyi karar verdiğini ve hangi anda disiplinden koptuğunu gösterir. Gerçek eğitim burada başlar: tek tek işlemlerden değil, tekrar eden davranış kalıplarından öğrenirsin.
Veri günü kontrol listesi
- Veri saati ve beklenen etki seviyesi yazıldı mı?
- Ana senaryo, ters senaryo ve işlem yok senaryosu net mi?
- Giriş için beklenen kapanış seviyesi belli mi?
- Stop, hedef ve maksimum kayıp işlemden önce yazıldı mı?
- İlk tepki yerine teyit mumu bekleniyor mu?
- İşlem günlüğü hazırlanmış mı?
Liste, plana uymayan işlemleri emir verilmeden önce elemek için kullanılır.
Risk uyarısı: Bu içerik yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
